نامنظم شدن پریود در دهه 40 زندگی میتواند برای بسیاری از زنان نگرانکننده باشد. ممکن است یک ماه قاعدگی زودتر شروع شود، ماه بعد چند هفته به تأخیر بیفتد یا حتی برای مدتی کاملاً قطع شود و دوباره برگردد. بینظمی قاعدگی قبل از یائسگی در بسیاری از موارد بخشی طبیعی از دورهای به نام پیشیائسگی است؛ دورهای که در آن سطح هورمونهای تخمدان نوسان بیشتری پیدا میکند. با این حال، هر خونریزی نامنظمی را نمیتوان به نزدیک شدن یائسگی نسبت داد.
خونریزی بسیار شدید، طولانی، خونریزی بین دو پریود یا شروع مجدد خونریزی پس از یائسگی نیاز به بررسی پزشکی دارد. در ادامه توضیح میدهیم پریود قبل از یائسگی چگونه تغییر میکند، این وضعیت چقدر طول میکشد و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد.
بینظمی قاعدگی قبل از یائسگی طبیعی است؟
بله. تغییر الگوی قاعدگی یکی از شایعترین و معمولاً یکی از اولین نشانههای پیشیائسگی است.
پیشیائسگی یا Perimenopause دوره انتقالی قبل از یائسگی است. در این دوران عملکرد تخمدانها بهتدریج تغییر میکند و سطح هورمونهایی مانند استروژن و پروژسترون به شکل ثابتی کاهش پیدا نمیکند، بلکه بالا و پایین میرود.
همین نوسانات هورمونی باعث میشوند تخمکگذاری نیز مانند گذشته منظم نباشد. در نتیجه پریودها ممکن است:
- زودتر از موعد شروع شوند؛
- دیرتر اتفاق بیفتند؛
- بعضی ماهها کاملاً قطع شوند؛
- سبکتر یا شدیدتر شوند؛
- کوتاهتر یا طولانیتر شوند.
در مراحل ابتدایی پیشیائسگی ممکن است فاصله پریودها کمی کوتاهتر شود و با نزدیک شدن بیشتر به یائسگی، فاصله بین دورهها معمولاً افزایش پیدا کند.
بینظمی پریود قبل از یائسگی چگونه است؟
الگوی مشخص و یکسانی برای همه زنان وجود ندارد. دو نفر همسن ممکن است تغییرات کاملاً متفاوتی داشته باشند.
کوتاه شدن فاصله پریودها
در شروع پیشیائسگی ممکن است پریود نسبت به گذشته زودتر اتفاق بیفتد.
برای مثال اگر همیشه سیکل 28 روزه داشتهاید، ممکن است متوجه شوید پریود شما هر 23 یا 24 روز یکبار اتفاق میافتد.
طولانی شدن فاصله پریودها
با پیشرفت دوره پیشیائسگی، تخمکگذاری ممکن است در بعضی ماهها انجام نشود.
در نتیجه ممکن است:
- 40 روز؛
- 50 روز؛
- دو ماه؛
- یا حتی چند ماه
بین دو پریود فاصله ایجاد شود.
فاصله 60 روز یا بیشتر بین پریودها میتواند در مراحل دیرتر پیشیائسگی دیده شود.
و همچنین بخوانید: پریودهای نامنظم را ساده نگیرید؛ این تغییرات میتوانند مهم باشند
قطع شدن موقت پریود و بازگشت دوباره آن
یکی از اتفاقات بسیار رایج این است که فرد یک یا چند ماه پریود نشود و سپس دوباره قاعدگی شروع شود.
این وضعیت هنوز به معنای یائسگی کامل نیست.
تا زمانی که 12 ماه کامل و متوالی هیچ پریود یا لکهبینی نداشته باشید، از نظر پزشکی یائسگی قطعی محسوب نمیشود.
تغییر شدت خونریزی
قاعدگی ممکن است نسبت به قبل:
- سبکتر شود؛
- سنگینتر شود؛
- با لخته بیشتری همراه باشد؛
- یا تعداد روزهای خونریزی تغییر کند.
این تغییرات ممکن است ناشی از نوسان هورمونی باشند، اما خونریزی بسیار شدید یا غیرمعمول باید بررسی شود.
چرا قبل از یائسگی قاعدگی نامنظم میشود؟
مهمترین علت، تغییر در عملکرد تخمدانها است.
در سالهای باروری، تخمدانها معمولاً طبق یک چرخه نسبتاً منظم تخمک آزاد میکنند. استروژن و پروژسترون نیز روند رشد و ریزش پوشش داخلی رحم را کنترل میکنند.
در دوره پیشیائسگی، تخمکگذاری قابل پیشبینی نیست.
ممکن است یک ماه تخمکگذاری اتفاق بیفتد و ماه بعد رخ ندهد. میزان استروژن نیز ممکن است در یک مقطع بالا و در زمان دیگری پایین باشد.
نتیجه این نوسانات، تغییر در زمان و مقدار خونریزی قاعدگی است.
بینظمی قاعدگی قبل از یائسگی از چه سنی شروع میشود؟
پیشیائسگی معمولاً در دهه 40 زندگی شروع میشود، اما زمان آن برای همه زنان یکسان نیست.
برخی زنان ممکن است اولین تغییرات را در اواخر دهه 30 تجربه کنند، در حالی که در برخی دیگر این تغییرات تا اواخر دهه 40 یا حتی اوایل دهه 50 ظاهر نمیشوند.
یائسگی طبیعی اغلب بین 45 تا 55 سالگی رخ میدهد.
بنابراین نامنظم شدن پریود در 40 تا 50 سالگی میتواند با پیشیائسگی مرتبط باشد، اما سن بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست.
بینظمی قاعدگی چند سال قبل از یائسگی شروع میشود؟
دوره پیشیائسگی ممکن است چند سال ادامه داشته باشد.
این دوره میتواند حدود 2 تا 8 سال طول بکشد و میانگین آن تقریباً چهار سال است.
طی این مدت نظم پریود ممکن است بارها تغییر کند.
برای مثال ممکن است:
چند ماه پریود نسبتاً منظم باشد، سپس یک ماه قطع شود، دوباره برای چند ماه برگردد و در مراحل نهایی فاصله پریودها بهتدریج بیشتر شود.
بنابراین انتظار یک روند کاملاً منظم و قابل پیشبینی وجود ندارد.
چه علائم دیگری همراه با بینظمی پریود دیده میشود؟
اگر نامنظم شدن پریود ناشی از پیشیائسگی باشد، ممکن است علائم دیگری نیز بهتدریج ظاهر شوند.
از جمله:
- گرگرفتگی؛
- تعریق شبانه؛
- مشکلات خواب؛
- نوسانات خلقی؛
- تحریکپذیری؛
- خشکی واژن؛
- کاهش یا تغییر میل جنسی؛
- کاهش تمرکز یا مه مغزی؛
- تپش قلب؛
- سردرد یا تغییر الگوی میگرن؛
- درد عضلات و مفاصل.
البته همه زنان همه این علائم را تجربه نمیکنند. شدت علائم نیز میتواند از بسیار خفیف تا آزاردهنده متفاوت باشد.
آیا پریود شدید قبل از یائسگی طبیعی است؟
افزایش یا کاهش حجم خونریزی میتواند در دوره پیشیائسگی اتفاق بیفتد.
اما نکته مهم این است که شدید شدن خونریزی را نباید همیشه طبیعی فرض کرد.
بهتر است در موارد زیر به پزشک مراجعه شود:
- خونریزی بسیار شدید است؛
- خونریزی بیشتر از 7 روز ادامه دارد؛
- بین دو پریود خونریزی اتفاق میافتد؛
- معمولاً فاصله پریودها کمتر از 21 روز شده است.
این علائم میتوانند به دلیل تغییرات هورمونی ایجاد شوند، اما ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشند.
پریود طولانی قبل از یائسگی نشانه چیست؟
طولانی شدن خونریزی ممکن است بخشی از نوسانات پیشیائسگی باشد، اما در صورتی که قاعدگی مرتب بیش از یک هفته طول بکشد، بهتر است بررسی پزشکی انجام شود.
علل دیگری مانند:
- فیبروم رحم؛
- پولیپ رحم؛
- اختلالات تیروئید؛
- بعضی داروها؛
- مشکلات مربوط به پوشش داخلی رحم؛
نیز میتوانند خونریزی طولانی ایجاد کنند.
به همین دلیل نباید صرفاً بر اساس سن نتیجه گرفت که هر پریود طولانی ناشی از یائسگی است.
آیا لکهبینی قبل از یائسگی طبیعی است؟
لکهبینی گاهی همراه با تغییرات هورمونی دیده میشود، اما خونریزی بین دو پریود بهتر است ارزیابی شود.
بهخصوص اگر:
- چند بار تکرار شود؛
- بعد از رابطه جنسی اتفاق بیفتد؛
- همراه درد لگن باشد؛
- شدت آن بیشتر شود؛
- یا الگوی جدیدی برای شما باشد.
خونریزی غیرمعمول دلایل مختلفی دارد و تنها بر اساس وجود پیشیائسگی نمیتوان علت آن را مشخص کرد.
چند ماه پریود نشدن قبل از یائسگی طبیعی است؟
در مراحل پیشرفته پیشیائسگی ممکن است بین پریودها چند ماه فاصله ایجاد شود.
حتی ممکن است فکر کنید پریود برای همیشه تمام شده است و سپس دوباره خونریزی اتفاق بیفتد.
اما یک قانون مهم وجود دارد:
تا زمانی که 12 ماه کامل بدون هیچ پریود یا لکهبینی نگذشته باشد، یائسگی قطعی محسوب نمیشود.
اگر پس از گذشت 12 ماه دوباره خونریزی واژینال ایجاد شود، این وضعیت «خونریزی پس از یائسگی» محسوب میشود و باید توسط پزشک بررسی شود.
آیا در دوران بینظمی پریود هنوز امکان بارداری وجود دارد؟
بله.
این یکی از نکات مهم دوره پیشیائسگی است.
نامنظم شدن قاعدگی به معنای متوقف شدن کامل تخمکگذاری نیست. ممکن است در بعضی ماهها تخمکگذاری انجام نشود اما در ماه دیگری دوباره اتفاق بیفتد.
در نتیجه تا قبل از یائسگی قطعی همچنان امکان بارداری وجود دارد.
اگر پریود به تأخیر افتاده و احتمال بارداری وجود دارد، فقط پیشیائسگی را علت تأخیر فرض نکنید و در صورت لزوم تست بارداری انجام دهید.
آیا هر پریود نامنظمی در 40 سالگی نشانه یائسگی است؟
خیر.
اگرچه پیشیائسگی یکی از دلایل رایج بینظمی قاعدگی در این سن است، عوامل دیگری نیز میتوانند باعث تغییر سیکل شوند.
از جمله:
بارداری
حتی در دهه 40 زندگی و با وجود پریودهای نامنظم، بارداری همچنان امکانپذیر است.
مشکلات تیروئید
کمکاری یا پرکاری تیروئید میتواند روی نظم قاعدگی اثر بگذارد.
تغییر وزن
کاهش یا افزایش قابلتوجه وزن میتواند روی تخمکگذاری و سیکل قاعدگی تأثیر بگذارد.
استرس شدید
فشار روانی طولانیمدت در بعضی افراد باعث تأخیر یا بینظمی پریود میشود.
ورزش بسیار شدید
افزایش شدید فعالیت بدنی نیز ممکن است باعث تغییر سیکل شود.
مشکلات تخمدان
برخی مشکلات هورمونی تخمدان نیز میتوانند پریود نامنظم ایجاد کنند.
داروها و روشهای هورمونی جلوگیری از بارداری
قرصهای جلوگیری، آمپولهای هورمونی و بعضی وسایل داخل رحمی میتوانند الگوی خونریزی را تغییر دهند.
چطور بفهمیم بینظمی قاعدگی به دلیل پیشیائسگی است؟
هیچ علامت واحدی نمیتواند با قطعیت ثابت کند که بینظمی پریود ناشی از پیشیائسگی است.
پزشک معمولاً به مجموعهای از عوامل توجه میکند:
- سن؛
- تغییرات سیکل؛
- گرگرفتگی؛
- تعریق شبانه؛
- اختلال خواب؛
- خشکی واژن؛
- سابقه پزشکی؛
- داروهای مصرفی.
در بسیاری از زنان بالای 45 سال با علائم معمول پیشیائسگی، آزمایش هورمونی برای تشخیص ضروری نیست.
یکی از دلایل این مسئله آن است که سطح FSH و استروژن در دوره پیشیائسگی مرتب نوسان میکند و یک آزمایش منفرد ممکن است وضعیت واقعی را نشان ندهد.
برای بررسی بینظمی قاعدگی چه آزمایشهایی انجام میشود؟
نوع بررسی به سن، شدت خونریزی و علائم همراه بستگی دارد.
پزشک ممکن است در صورت نیاز مواردی مانند:
- تست بارداری؛
- آزمایش خون برای بررسی کمخونی؛
- آزمایش تیروئید؛
- آزمایشهای هورمونی در شرایط خاص؛
- سونوگرافی رحم و تخمدان؛
- بررسی پوشش داخلی رحم در برخی افراد؛
را درخواست کند.
بنابراین همه افراد مبتلا به پریود نامنظم به مجموعه یکسانی از آزمایشها نیاز ندارند.
چگونه بینظمی قاعدگی را ثبت کنیم؟
یکی از سادهترین کارهایی که میتواند به تشخیص کمک کند، ثبت دقیق سیکل است.
میتوانید در یک اپلیکیشن یا تقویم موارد زیر را یادداشت کنید:
- روز شروع پریود؛
- روز پایان خونریزی؛
- شدت خونریزی؛
- وجود لخته؛
- لکهبینی بین پریودها؛
- درد؛
- گرگرفتگی و سایر علائم.
ثبت این اطلاعات کمک میکند مشخص شود الگوی قاعدگی واقعاً تغییر کرده است یا خیر.
درمان بینظمی قاعدگی قبل از یائسگی چیست؟
اگر تغییرات خفیف باشند و مشکل خاصی ایجاد نکنند، ممکن است به درمان نیاز نباشد.
اما اگر خونریزی شدید، طولانی یا آزاردهنده باشد، درمان بر اساس علت و شرایط فرد انتخاب میشود.
پزشک ممکن است گزینههایی مانند:
- بعضی روشهای هورمونی؛
- داروهای کنترل خونریزی؛
- درمان کمخونی در صورت وجود؛
- درمان مشکلات تیروئید یا سایر بیماریهای زمینهای؛
- درمان مشکلات ساختاری مانند فیبروم یا پولیپ؛
را بررسی کند.
انتخاب درمان باید بر اساس سن، سابقه پزشکی، احتمال بارداری، شدت علائم و علت خونریزی انجام شود.
به همین دلیل مصرف خودسرانه داروهای هورمونی برای تنظیم پریود توصیه نمیشود.
آیا قرص هورمونی پریود را منظم میکند؟
در برخی زنان، بعضی روشهای هورمونی میتوانند خونریزی را منظمتر یا کمتر کنند.
اما این درمانها برای همه مناسب نیستند.
سابقه مواردی مانند:
- لخته خون؛
- برخی انواع میگرن؛
- فشار خون بالا؛
- برخی سرطانهای وابسته به هورمون؛
- مصرف سیگار؛
میتواند روی انتخاب روش درمانی تأثیر بگذارد.
بنابراین بهتر است پیش از مصرف هر داروی هورمونی با متخصص زنان مشورت شود.
چه زمانی بینظمی قاعدگی قبل از یائسگی خطرناک است؟
نامنظم شدن قاعدگی در پیشیائسگی اغلب طبیعی است؛ با این حال بعضی تغییرات نیاز به بررسی دارند.
به پزشک مراجعه کنید اگر:
- خونریزی بسیار شدید شده است؛
- پریود بیشتر از هفت روز طول میکشد؛
- بین دو قاعدگی خونریزی دارید؛
- فاصله پریودها مرتب کمتر از 21 روز است؛
- پس از رابطه جنسی خونریزی دارید؛
- همراه خونریزی دچار ضعف یا علائم کمخونی شدهاید؛
- تغییر الگوی قاعدگی بسیار ناگهانی است؛
- بعد از 12 ماه قطع کامل پریود دوباره خونریزی ایجاد شده است.
خونریزی بعد از یائسگی حتی اگر فقط یک بار یا به شکل مقدار کمی لکهبینی باشد، بهتر است بررسی شود.
تفاوت بینظمی قاعدگی در پیشیائسگی با یائسگی چیست؟
این دو مرحله با یکدیگر تفاوت دارند.
در پیشیائسگی
پریود هنوز وجود دارد، اما ممکن است:
- نامنظم باشد؛
- چند ماه قطع شود؛
- دوباره برگردد؛
- سبک یا سنگین شود.
در این دوره هنوز احتمال تخمکگذاری و بارداری وجود دارد.
در یائسگی
قاعدگی بهطور کامل متوقف شده است.
زمانی که 12 ماه متوالی بدون پریود یا لکهبینی سپری شود، یائسگی تأیید میشود.
بعد از این مرحله، شروع دوباره خونریزی طبیعی محسوب نمیشود.
نتیجهگیری
بینظمی قاعدگی قبل از یائسگی یکی از شایعترین تغییرات دوره پیشیائسگی است. در این دوره ممکن است پریودها زودتر یا دیرتر شوند، چند ماه قطع شوند و دوباره برگردند یا مقدار و مدت خونریزی تغییر کند.
علت اصلی این وضعیت نوسان هورمونها و نامنظم شدن تخمکگذاری است و برای بسیاری از زنان بخشی طبیعی از روند نزدیک شدن به یائسگی محسوب میشود.
با این حال نباید هر نوع خونریزی را طبیعی دانست. پریود بسیار شدید، خونریزی بیش از هفت روز، خونریزی بین دو قاعدگی، فاصله بسیار کوتاه بین پریودها و بهخصوص هر نوع خونریزی پس از 12 ماه قطع کامل پریود نیاز به بررسی پزشکی دارد.
همچنین تا زمانی که یائسگی کامل اتفاق نیفتاده است، احتمال تخمکگذاری و بارداری همچنان وجود دارد. بنابراین اگر قاعدگی عقب افتاده است، بسته به شرایط باید احتمال بارداری و سایر دلایل نامنظمی پریود نیز در نظر گرفته شود.
