عقب افتادن پریود میتواند نگرانکننده باشد و بسیاری از افراد در چنین شرایطی به دنبال داروی گیاهی برای پریود شدن یا یک دمنوش سریع و مؤثر میگردند. اما نکته مهم این است که هیچ گیاه یا دمنوشی وجود ندارد که براساس شواهد علمی بتواند در همه افراد بهطور قطعی و فوری قاعدگی را شروع کند. علت تأخیر پریود میتواند از استرس و تغییر وزن گرفته تا سندرم تخمدان پلیکیستیک، اختلالات تیروئید یا بارداری متفاوت باشد. به همین دلیل، پیدا کردن علت تأخیر اهمیت بیشتری از مصرف خودسرانه گیاهان دارد. برخی گیاهان مانند ویتکس ممکن است در تنظیم چرخه قاعدگی نقش داشته باشند و زنجبیل، دارچین و رازیانه بیشتر برای کاهش دردهای قاعدگی بررسی شدهاند، اما هیچکدام جایگزین بررسی پزشکی علت قطع یا تأخیر پریود نیستند.
آیا واقعاً داروی گیاهی برای پریود شدن وجود دارد؟
گیاهان دارویی از گذشته در فرهنگهای مختلف برای مشکلات قاعدگی استفاده شدهاند. یک مرور علمی درباره طب گیاهی و اختلالات قاعدگی نیز نشان میدهد که گیاهان متعددی در نقاط مختلف جهان بهصورت سنتی برای بینظمی قاعدگی، قطع پریود و دردهای دوران قاعدگی مصرف شدهاند. با این حال، سابقه مصرف سنتی یک گیاه به معنی اثبات اثربخشی آن در مطالعات بالینی نیست.
در حال حاضر شواهد کافی برای معرفی یک گیاه بهعنوان «داروی گیاهی قطعی برای باز شدن پریود» وجود ندارد. حتی گیاهانی که بیشترین مطالعه را در حوزه سلامت زنان دارند، معمولاً برای کاهش علائم پیش از قاعدگی، کاهش درد یا کمک احتمالی به تنظیم چرخه بررسی شدهاند؛ نه برای ایجاد خونریزی فوری در فردی که پریودش عقب افتاده است.
بنابراین اگر پریود شما چند روز عقب افتاده است، بهتر است قبل از مصرف گیاهان قاعدهآور ابتدا علت احتمالی آن بررسی شود.
قبل از مصرف دمنوش برای پریود شدن، علت تأخیر را پیدا کنید
پریود همیشه دقیقاً در یک روز مشخص شروع نمیشود و گاهی چند روز جابهجایی میتواند طبیعی باشد. اما تأخیر مکرر یا قطع قاعدگی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد.
از مهمترین علتهای عقب افتادن پریود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بارداری
- استرس و فشار روانی
- سندرم تخمدان پلیکیستیک یا PCOS
- کاهش وزن ناگهانی
- اضافه وزن
- ورزش بسیار شدید
- شیردهی
- مصرف بعضی روشهای هورمونی پیشگیری از بارداری
- نزدیک شدن به دوران یائسگی
- پرکاری یا کمکاری تیروئید
- بعضی بیماریهای زمینهای
به همین دلیل ممکن است دو نفر که هر دو پریودشان عقب افتاده، به درمانهای کاملاً متفاوتی نیاز داشته باشند.
اگر احتمال بارداری وجود دارد، اول تست بارداری بدهید
یکی از مهمترین نکات قبل از مصرف هر دمنوش برای پریود شدن بررسی احتمال بارداری است.
براساس راهنمای NHS، بیشتر تستهای خانگی بارداری را میتوان از اولین روزی که پریود عقب افتاده است انجام داد. اگر نمیدانید پریود بعدی چه زمانی باید شروع میشده، آزمایش معمولاً از حداقل ۲۱ روز پس از آخرین رابطه جنسی محافظتنشده قابل انجام است.
مصرف خودسرانه گیاهان با هدف ایجاد خونریزی در زمانی که احتمال بارداری وجود دارد توصیه نمیشود. بعضی فرآوردههای گیاهی ممکن است در دوران بارداری ایمن نباشند و اطلاعات کافی درباره بسیاری از محصولات موسوم به «قاعدهآور» نیز وجود ندارد.
بهترین داروی گیاهی برای پریود شدن چیست؟
اگر منظور از «بهترین» گیاهی باشد که بتواند بهطور تضمینی و سریع پریود را شروع کند، در حال حاضر چنین گیاه اثباتشدهای نداریم.
با این حال، چند گیاه در تحقیقات مربوط به چرخه قاعدگی، PMS، تخمدان پلیکیستیک یا دردهای پریود بیشتر از بقیه مورد مطالعه قرار گرفتهاند.
ویتکس؛ گیاهی که بیشتر برای تنظیم چرخه بررسی شده است
ویتکس یا Vitex agnus-castus که با نام Chasteberry نیز شناخته میشود، یکی از گیاهان مطرح در زمینه مشکلات مرتبط با چرخه قاعدگی است.
Royal Women’s Hospital اشاره میکند که ویتکس ممکن است در برخی افراد به کاهش علائم PMS و تنظیم چرخه قاعدگی کمک کند. با این حال مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچه آمریکا، NCCIH، تأکید میکند که شواهد قوی درباره بسیاری از کاربردهای این گیاه هنوز کافی نیست.
در نتیجه ویتکس را نباید یک قرص گیاهی برای پریود شدن فوری دانست. اگر هم اثری بر چرخه داشته باشد، معمولاً موضوع تنظیم چرخه در طول زمان مطرح است، نه ایجاد پریود ظرف چند ساعت یا یک روز.
ویتکس همچنین ممکن است برای افراد مبتلا به بیماریهای حساس به هورمون مناسب نباشد و مصرف آن در دوران بارداری یا شیردهی نیز ممکن است ایمن نباشد. اگر دارو مصرف میکنید، بهتر است قبل از استفاده از این مکمل با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
دارچین؛ بیشتر برای درد و احتمالاً نظم چرخه مطالعه شده است
دارچین یکی از رایجترین گیاهانی است که در فضای مجازی برای باز شدن پریود پیشنهاد میشود.
اما بیشتر مطالعات بالینی درباره دارچین بر درد قاعدگی و علائم همراه پریود تمرکز داشتهاند. یک مرور علمی گزارش کرده است که دارچین میتواند شدت درد ناشی از دیسمنوره را کاهش دهد. برخی تحقیقات مقدماتی در زنان مبتلا به PCOS نیز احتمال تأثیر آن بر منظمتر شدن چرخه قاعدگی را بررسی کردهاند.
این یافتهها به معنی آن نیست که نوشیدن دمنوش دارچین میتواند پریود عقبافتاده را فوراً شروع کند.
حتی مطالعهای که دارچین را در زنان دارای درد قاعدگی بررسی کرده بود، کاهش درد و میزان خونریزی را گزارش کرد؛ بنابراین نمیتوان دارچین را بهطور ساده «افزایشدهنده خونریزی قاعدگی» دانست.
زنجبیل؛ مناسبتر برای درد پریود تا شروع پریود
زنجبیل نیز معمولاً در فهرست دمنوشهای پیشنهادی برای قاعدگی دیده میشود.
NCCIH اعلام میکند که مکملهای زنجبیل ممکن است به کاهش شدت درد قاعدگی کمک کنند. مطالعات مرورشده نیز نشان دادهاند که زنجبیل میتواند در بعضی افراد شدت دردهای دوران پریود را کاهش دهد.
اما شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد زنجبیل در فردی که پریودش به دلیل بارداری، اختلال هورمونی یا مشکلات دیگر عقب افتاده، بتواند قاعدگی را ایجاد کند.
بنابراین دمنوش زنجبیل را بهتر است یک نوشیدنی احتمالی برای کاهش برخی علائم قاعدگی بدانیم، نه داروی فوری برای پریود شدن.
رازیانه؛ شواهد بیشتر درباره درد قاعدگی است
رازیانه یکی دیگر از گیاهانی است که بهطور گسترده برای مسائل مربوط به قاعدگی استفاده میشود.
مرور مطالعات بالینی نشان داده است که رازیانه میتواند شدت درد ناشی از دیسمنوره اولیه را کاهش دهد و در بعضی مطالعات اثری نزدیک به داروهای رایج ضد درد داشته است.
با این وجود کاهش درد قاعدگی با شروع کردن پریود یک مفهوم متفاوت است. هنوز شواهد کافی وجود ندارد که رازیانه را بهعنوان یک روش مطمئن برای ایجاد پریود عقبافتاده توصیه کنیم.
بابونه؛ ممکن است علائم پریود را آرامتر کند
بابونه بیشتر به دلیل اثرات آرامبخش و ضداسپاسم مورد توجه قرار گرفته است.
برخی پژوهشها نشان دادهاند بابونه میتواند در کاهش درد قاعدگی و بعضی علائم PMS مؤثر باشد. GoodRx نیز به مطالعاتی اشاره میکند که دمنوش یا فرآوردههای بابونه را برای کاهش علائم دوران پریود بررسی کردهاند.
با این حال، مدرک بالینی قوی برای اینکه بابونه بتواند پریود عقبافتاده را بهطور قابلاعتماد شروع کند وجود ندارد.
قویترین دمنوش برای پریود شدن فوری چیست؟
عبارتهایی مانند «قویترین دمنوش برای پریود شدن فوری»، «دمنوش پریودآور یک ساعته» یا «داروی گیاهی برای باز شدن سریع پریود» در اینترنت زیاد جستوجو میشوند، اما از نظر علمی نمیتوان یک دمنوش مطمئن و اثباتشده با چنین اثری معرفی کرد.
حتی منابعی که زنجبیل، بابونه، زردچوبه یا سایر خوراکیهای گیاهی را بهعنوان درمان خانگی برای تأخیر پریود معرفی میکنند، شواهد بالینی قدرتمندی برای تضمین شروع قاعدگی ارائه نمیکنند.
زمان شروع پریود تحت تأثیر تخمکگذاری و تغییرات هورمونی چرخه قرار دارد. اگر تخمکگذاری به دلایلی مانند استرس، PCOS، کاهش وزن شدید یا اختلال تیروئید به تأخیر افتاده باشد، نوشیدن یک دمنوش الزاماً نمیتواند این فرایند را در چند ساعت تغییر دهد. علل پزشکی مختلفی برای عقب افتادن پریود وجود دارد و درمان نیز به علت بستگی دارد.
آیا زنجبیل و دارچین با هم باعث پریود شدن میشوند؟
ترکیب زنجبیل و دارچین یکی از دمنوشهای محبوب برای مشکلات قاعدگی است.
هر دو گیاه در مطالعات مربوط به درد قاعدگی نتایج امیدوارکنندهای نشان دادهاند و ممکن است به کاهش درد و گرفتگیهای شکمی در بعضی افراد کمک کنند.
اما شواهد علمی کافی برای اینکه ترکیب این دو گیاه بتواند پریود عقبافتاده را سریعتر شروع کند وجود ندارد.
اگر فردی پس از نوشیدن این دمنوش پریود شود، ممکن است زمان طبیعی شروع قاعدگی او همزمان با مصرف دمنوش بوده باشد؛ این اتفاق بهتنهایی اثبات نمیکند که دمنوش عامل شروع پریود بوده است.
آیا دمنوش زردچوبه برای پریود شدن مفید است؟
زردچوبه به دلیل داشتن ترکیباتی مانند کورکومین بیشتر از نظر اثرات ضدالتهابی مطالعه شده است.
برخی تحقیقات نشان دادهاند کورکومین ممکن است در کاهش بعضی علائم مربوط به قاعدگی و التهاب نقش داشته باشد، اما شواهد کافی برای استفاده از زردچوبه بهعنوان دارویی که بتواند قاعدگی را شروع کند وجود ندارد.
استفاده معمول زردچوبه در غذا با مصرف مکملهای غلیظ یا مقادیر زیاد آن یکسان نیست؛ بنابراین مصرف مکملهای گیاهی با هدف درمان مشکلات قاعدگی بهتر است با نظر پزشک انجام شود.
دمنوشهای پریودآور در صورت احتمال بارداری خطرناک هستند؟
این موضوع بسیار مهم است.
وقتی پریود عقب میافتد، یکی از اولین احتمالاتی که باید بررسی شود بارداری است. تأخیر قاعدگی از علائم اولیه و نسبتاً قابل اعتماد بارداری در افرادی است که معمولاً چرخه منظم دارند.
برخی گیاهان ممکن است در بارداری مناسب نباشند. برای مثال NCCIH مصرف ویتکس در بارداری را بالقوه ناایمن میداند و درباره گیاه Mugwort نیز توصیه میکند در دوران بارداری مصرف نشود. شنبلیله نیز در مقادیر بیشتر از مقدار معمول موجود در غذا برای دوران بارداری ایمن در نظر گرفته نمیشود.
بنابراین اگر احتمال بارداری وجود دارد، بهجای مصرف مقادیر زیاد دمنوش یا ترکیبات ناشناخته با عنوان «پریودآور»، ابتدا تست بارداری انجام دهید.
آیا گیاهان دارویی میتوانند جای درمان پزشکی بینظمی پریود را بگیرند؟
خیر. اگر تأخیر پریود مرتب تکرار میشود، باید علت آن مشخص شود.
برای مثال اگر فرد مبتلا به PCOS باشد، درمان ممکن است شامل اصلاح سبک زندگی و در برخی موارد داروهای هورمونی باشد. در مواردی که پریودها بسیار کم اتفاق میافتند، پزشک ممکن است براساس شرایط بیمار از داروهایی مانند مدروکسیپروژسترون برای ایجاد خونریزی دورهای استفاده کند. این داروها باید با تشخیص و نسخه پزشک مصرف شوند و جایگزینی آنها با دمنوشهای گیاهی همیشه منطقی نیست.
همچنین اگر علت تأخیر، اختلال تیروئید، کاهش وزن شدید، مشکلات هورمونی یا بیماری دیگری باشد، درمان بیماری زمینهای اهمیت اصلی را دارد.
چند روز تأخیر در پریود طبیعی است؟
طول چرخه قاعدگی در افراد مختلف متفاوت است و حتی در یک فرد نیز ممکن است زمان شروع پریود از ماهی به ماه دیگر کمی تغییر کند. یک بار دیر شدن پریود الزاماً نشانه بیماری نیست.
اما اگر پریودها مرتب نامنظم شدهاند یا چند ماه متوالی اتفاق نمیافتند، بهتر است علت بررسی شود.
NHS توصیه میکند اگر سه پریود متوالی را از دست دادهاید یا همراه با تأخیر قاعدگی علائمی مانند تغییر وزن، خستگی، رشد موهای صورت یا تغییرات قابلتوجه پوست دارید، برای بررسی پزشکی مراجعه کنید.
برای پریود شدن سریع چه کار کنیم؟
اولین قدم، مشخص کردن علت تأخیر است.
اگر رابطه جنسی بدون محافظت داشتهاید، تست بارداری انجام دهید. اگر تست منفی است اما پریود همچنان شروع نمیشود، عواملی مانند استرس شدید، تغییر وزن، ورزش سنگین، داروها و تغییرات اخیر سبک زندگی را در نظر بگیرید. اگر بینظمی ادامهدار است، مراجعه به پزشک میتواند برای بررسی مشکلاتی مانند PCOS یا اختلال تیروئید ضروری باشد.
خواب کافی، کنترل استرس، تغذیه متعادل و رسیدن به وزن سالم میتوانند به سلامت چرخه قاعدگی کمک کنند، اما هیچ روش خانگی نمیتواند شروع پریود در یک زمان مشخص را تضمین کند. درمان تأخیر قاعدگی باید متناسب با علت آن باشد.
چه زمانی تأخیر پریود نیاز به مراجعه فوری دارد؟
اگر احتمال بارداری وجود دارد و همزمان با تأخیر پریود دچار درد شدید یا یکطرفه زیر شکم، خونریزی غیرعادی، درد نوک شانه، سرگیجه شدید یا غش شدهاید، باید سریع برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
این علائم میتوانند در برخی موارد با بارداری خارج رحمی دیده شوند؛ وضعیتی که نیازمند رسیدگی پزشکی سریع است.
اگر این علائم وجود ندارند اما سه پریود پشت سر هم اتفاق نیفتاده است یا چرخهها بهطور مداوم نامنظم شدهاند نیز باید علت توسط پزشک بررسی شود.
سؤالات رایج درباره داروی گیاهی برای پریود شدن
آیا زنجبیل باعث پریود شدن میشود؟
زنجبیل بیشتر برای کاهش دردهای قاعدگی مطالعه شده است و شواهد کافی برای اینکه بتواند پریود عقبافتاده را بهطور قابل اعتماد شروع کند وجود ندارد.
آیا دارچین پریود را باز میکند؟
برخی مطالعات اولیه درباره اثر دارچین بر نظم چرخه در زنان مبتلا به PCOS انجام شده و شواهد بیشتری نیز درباره کاهش درد قاعدگی وجود دارد، اما نمیتوان آن را داروی فوری برای شروع قاعدگی دانست.
آیا ویتکس برای تنظیم پریود خوب است؟
ویتکس ممکن است در برخی اختلالات چرخه و علائم PMS کمککننده باشد، اما شواهد قطعی برای همه کاربردهای آن وجود ندارد. این گیاه برای ایجاد فوری پریود طراحی نشده و در بارداری و برخی بیماریهای حساس به هورمون نیز باید از مصرف خودسرانه آن پرهیز شود.
آیا بابونه پریودآور است؟
شواهد موجود بیشتر درباره کاهش درد، اسپاسم و برخی علائم قاعدگی است و اثر قابل اعتماد بابونه برای ایجاد پریود عقبافتاده اثبات نشده است.
اگر پریودم عقب افتاده، چه زمانی تست بارداری انجام دهم؟
بیشتر تستهای خانگی را میتوان از اولین روز عقب افتادن پریود انجام داد. اگر زمان پریود بعدی مشخص نیست، حداقل ۲۱ روز پس از آخرین رابطه جنسی محافظتنشده زمان مناسبی برای انجام تست است.
نتیجهگیری؛ بهترین داروی گیاهی برای پریود شدن کدام است؟
اگر به دنبال داروی گیاهی برای پریود شدن هستید، مهمترین نکته این است که هیچ دمنوش یا گیاهی از نظر علمی بهعنوان روش قطعی و فوری برای شروع قاعدگی تأیید نشده است.
ویتکس ممکن است در برخی افراد به تنظیم چرخه کمک کند، در حالی که زنجبیل، دارچین، رازیانه و بابونه بیشتر برای کاهش درد و علائم دوران قاعدگی مطالعه شدهاند. این تفاوت مهم است؛ کاهش دلدرد پریود به معنی توانایی یک گیاه در ایجاد قاعدگی نیست.
اگر پریودتان عقب افتاده و احتمال بارداری وجود دارد، ابتدا تست بارداری انجام دهید. در صورت تکرار بینظمی، قطع سه دوره متوالی یا وجود علائم هورمونی دیگر، بهتر است پزشک علت زمینهای مانند PCOS، اختلال تیروئید یا سایر مشکلات را بررسی کند.
بهخصوص از مصرف مقدار زیاد گیاهان ناشناخته یا مکملهایی که با عنوان «قاعدهآور قوی» یا «پریودآور فوری» فروخته میشوند خودداری کنید؛ زیرا طبیعی بودن یک محصول به معنی بیخطر بودن آن نیست و بعضی فرآوردههای گیاهی در بارداری یا همراه با داروهای دیگر میتوانند مشکلساز شوند.
توجه: این مقاله برای افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین تشخیص یا درمان توسط پزشک، ماما یا متخصص زنان نیست.
